Trek aan één koord voor mentaal welzijn
“Mama, ik wil niet meer praten. Het helpt toch niet.”
“Papa, ik weet het niet meer. Ik voel niks meer.”
“Wat heeft het nog voor zin?”
Wie vandaag werkt met jongeren, hoort deze zinnen niet zelden. Wie vandaag ouder is van een tiener, voelt misschien diezelfde machteloosheid, dat verlammend besef: we zijn hem of haar aan het verliezen. Wat doe je, wanneer je kind zich stilletjes terugtrekt achter een scherm, zijn wereld steeds kleiner wordt, en de signalen – hoe subtiel of confronterend ook – onmiskenbaar wijzen op psychisch lijden?
Wanneer je als ouder of hulpverlener dan eindelijk de stap zet: een aanmelding bij een CGG, een gesprek bij een psychiater, een vraag om crisisopvang… bots je op wachtlijsten van maanden, overvolle units en uitgeputte teams. In Vlaanderen en België is het vandaag letterlijk makkelijker om hulp te zoeken dan om die effectief te krijgen. Wie suïcidaal is, moet even geduld hebben. Dat is niet alleen absurd. Dat is levensbedreigend.
Een oproep om mee aan één koord te trekken
Er is geen enkel domein waarin de slogan “It takes a village to raise a child” actueler is dan vandaag. Maar waar is dat dorp gebleven?
Dit is geen probleem dat enkel de ministers van Volksgezondheid (federaal) en Welzijn (Vlaams) aangaat – al is hun verantwoordelijkheid wel enorm. Het raakt ook ons als hulpverleners, als scholen, als ouders, als maatschappij. Jongeren groeien vandaag op in een wereld waar angst, verwarring en druk overal om zich heen hangen: oorlogsdreiging, pandemieën, klimaatpaniek, digitale verslaving, economische onzekerheid, desinformatie op elke straathoek.
Wat bieden we hen in ruil? Bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg. Een wildgroei aan TikTok-therapie. En wachtlijsten die een complete jeugd kunnen overspannen.
Sociale media: vloek én venster
Recent gingen er stemmen op om sociale media te verbieden onder de 16. Een begrijpelijke reflex – maar ook een gevaarlijk kortzichtige. Diezelfde sociale media zijn vandaag ook een signaalfunctie. Jongeren uiten zich op Instagram, in TikTok-video’s, in cryptische stories of donkere memes. Soms is dat hun enige roep om hulp.
Verbieden, blokkeren, veroordelen – dat alleen gaat ons niet redden. Wat wél nodig is? Dat technologiebedrijven eindelijk verantwoordelijkheid opnemen. Met AI zijn zelfdestructieve posts perfect detecteerbaar. We kunnen tools ontwikkelen die bij zorgwekkende content automatisch signaleren, anoniem en respectvol, aan een meldpunt of hulpnetwerk. De technologie bestaat. Wat ontbreekt, is wil. Wat ontbreekt, is regelgeving. Wat ontbreekt, is moed van beleidsmakers om ook deze sector verantwoordelijk te stellen.
Mentaal welzijn én weerbaarheid
Vanuit mijn praktijk en persoonlijk ontwikkelingsprogramma probeer ik jongeren en volwassenen opnieuw bouwstenen aan te reiken. Geen kant-en-klare oplossingen, maar wel houvast. Fundamenten. In een wereld waar alles beweegt en niets zeker lijkt, leren we opnieuw wat binnenkant betekent: zelfvertrouwen, rust, richting, verbinding.
We kunnen jongeren niet behoeden voor elke storm. Maar we kunnen hen wel leren alle zeilen bij te zetten. Daarvoor is mentale weerbaarheid geen luxe, maar een noodzaak. Preventie, educatie, therapie en maatschappelijke betrokkenheid moeten de nieuwe standaard worden.
Mijn vraag aan jou
Aan de ministers: durf nu te investeren, structureel en ambitieus, in mentaal welzijn. Jongeren verdienen geen wachtlijst, ze verdienen zorg nu.
Aan scholen: maak van psychisch welzijn een vast thema, niet enkel als er iets misgaat, maar als deel van de dagelijkse werking.
Lessen “Mentale Weerbaarheid” is dat echt overbodig?
Aan hulpverleners: laten we onze krachten bundelen in plaats van verdelen. Het is geen wedstrijd, het is een gedeelde uitdaging.
Aan ouders: blijf kijken, blijf luisteren, blijf zoeken. Ook als je kind niets meer zegt, zegt dat alles.
Aan jongeren: Durf hopen, durf positief zijn en durf investeren in oplossingen op de lange termijn en laat je niet verleiden tot quick-fixes.
Er is hoop als je er wil aan werken, maar dat wil niet zeggen dat morgen alles beter zal gaan.
Aan iedereen: trek mee aan één koord.
Want als we wachten tot iedereen het eens is, hebben we straks niemand meer om voor te vechten.
Wil je mee aan één koord trekken?
Laat het me weten. Of deel dit bericht. Eén kind minder dat zich verloren voelt, is al winst.
Reinout Baeckelmans
Psychotherapeut – spiritworks.be & innerfreedom.be